İlk okuma için kısa hikâyeler
Kısaca: Aşağıdaki iki hikâyenin her biri kısa cümleli ve daha ayrıntılı iki anlatımla sunuluyor. Yetişkin önce bir bölümü okuyabilir; çocuk bildiği sözcüklerle devam edebilir. Bunlar resmî seviye veya sınıf etiketi taşıyan metinler değil, birlikte denemek için hazırlanmış örneklerdir.
Mavi İp
Kısa cümlelerle
Fare bir kutu buldu. Kutuda bir top vardı. Top, Tavşan için bir hediyeydi.
Fare kutuyu mavi bir iple bağlamak istedi. İp kısa geldi.
Tavşan bir ip daha getirdi. İki arkadaş ipleri bağladı. Kutu kapandı.
Fare, “Bu top senin,” dedi. Tavşan sevindi. Birlikte top oynadılar.
Daha ayrıntılı anlatım
Fare, küçük topu bir kutuya koydu. Arkadaşı Tavşan’a sürpriz yapmak istiyordu. Kutuyu bağlamak için mavi bir ip aldı. Ama ipin iki ucu birbirine yetişmedi.
Fare bir ucunu sağa, diğerini sola çekti. Bu kez kutunun kapağı kaydı. Tam o sırada Tavşan kapıya geldi. “Yardım ister misin?” diye sordu. Fare gülerek kısa ipi gösterdi.
Tavşan çantasından bir parça ip çıkardı. Birlikte iki ipi düğümlediler. Uzayan ip kutunun çevresine dolandı; kapak da yerinde kaldı.
Fare kutuyu arkadaşına uzattı. “İçindeki top senin,” dedi. Tavşan kutuyu açıp sevindi. İki arkadaş bahçeye çıktı. Oyun bitince ipleri katlayıp bir sonraki iş için sakladılar.
Birlikte açıklayın
- uç
- İpin bittiği yer. Burada ipin iki ucu var.
- düğüm
- İpin çözülmemesi için birbirine dolanıp bağlandığı yer.
Birlikte düşünün
İlk ip neden yetmedi? İki arkadaş bunu nasıl çözdü?
Sırayla okuyun
İlk paragrafı yetişkin, sonraki kısa cümleyi çocuk okuyabilir. Diyaloglarda Fare ile Tavşan’ı paylaşabilirsiniz.
Kırmızı Yaprak
Kısa cümlelerle
Fare yolda kırmızı bir yaprak buldu. Yaprağı Tavşan’a göstermek istedi.
Rüzgâr esti. Yaprak uçtu. Fare yaprağı bir taşın yanında buldu.
Fare küçük kitabını açtı. Yaprağı iki sayfanın arasına koydu. Kitabı kapattı.
Tavşan kitabı açtı. “Ne güzel çizgiler!” dedi. İki arkadaş yaprağa baktı. Sonra yan yana bir yaprak çizdiler.
Daha ayrıntılı anlatım
Fare, sabah yolunda parlak kırmızı bir yaprak buldu. İnce çizgileri küçük yollara benziyordu. “Bunu Tavşan’a göstermeliyim,” diye düşündü. Yaprağı elinde tutup yürümeye başladı.
Bir rüzgâr esti ve yaprak Fare’nin elinden uçtu. Fare arkasından koştu. Yaprak, yolun kenarındaki bir taşın yanında durmuştu. Fare onu aldı, ama bu kez taşımanın başka bir yolunu aradı.
Çantasındaki küçük kitabı açtı. Yaprağı iki sayfanın arasına yerleştirip kitabı kapattı. Böylece yaprak uçmadan arkadaşının evine kadar geldi.
Tavşan sayfayı dikkatle açtı. İkisi yaprağın çizgilerine baktı. Sonra boş bir kâğıda birer yaprak çizdiler. Fare’nin çizgileri uzun, Tavşan’ınkiler kıvrımlıydı. İki resmi pencerenin yanına koyup birlikte baktılar.
Birlikte açıklayın
- rüzgâr
- Hareket eden hava; bu hikâyede yaprağı uçuruyor.
- kıvrımlı
- Düz gitmeyip dönen, eğilip bükülen.
Birlikte düşünün
Fare ikinci kez yaprağı taşırken neyi değiştirdi?
Sırayla okuyun
Yetişkin rüzgârın estiği bölümü, çocuk kitabın açıldığı kısa bölümü okuyabilir. Daha sonra rolleri değiştirebilirsiniz.
Hazırlıkta başvurulan rehberler
Bu sayfadaki hikâye, pasaj ve etkinlikler Siyah At için yapay zekâ yardımıyla hazırlanmış özgün uygulama örnekleridir. Aşağıdaki kurumlar bu içerikleri incelemiş veya onaylamış değildir.
Çocuğa uygun metni seçin
Bir iki cümleyi birlikte gözden geçirin. Çocuğun henüz öğrenmediği harf, ses veya sözcükler sık çıkıyorsa yetişkin okusun ya da başka bir metin seçin. Kısa cümle, her çocuk için kolay okunur demek değildir.
Bu hikâyeler belirli bir harf-ses sırasına göre hazırlanmış çözümleme metinleri değildir. Okuldaki öğretim sırasının veya öğretmenin seçtiği kitapların yerini almaz. İngilizce ve Almanca sürümler de kendi dillerinde ayrıca değerlendirilmelidir.
Birlikte okumadan sırayla okumaya
Önce siz bir cümle okuyun. Çocuk isterse aynı cümleyi sizinle birlikte, sonra kendi başına okuyabilir. Daha sonra sırayla birer cümle veya paragraf okuyabilirsiniz. Süre tutmak veya iki sürümü aynı oturumda bitirmek gerekmez.
Bir sözcükte durursa bildiği harf-ses ilişkilerini kullanması için zaman verin; gerektiğinde sözcüğü söyleyip cümleyi yeniden okuyun. Sadece resimden veya ilk harften tahmin ettirmeyin. Sonunda hikâyede ne olduğunu kısaca konuşun.
Yeni bir hikâyeye ne zaman geçmeli?
Çocuk başka bir metne merak duyduğunda geçebilirsiniz. Daha ayrıntılı anlatım bir ödül veya sınav değildir; iki sürüm aynı olayı farklı uzunlukta anlatır. Çocuk isterse kolay bulduğu sürümü yeniden okuyabilir.
Sık sorulanlar
Bu metinler birinci sınıf seviyesinde mi?
Belirli bir müfredat veya sınıf seviyesine göre doğrulanmış değildir. Çocuğun öğrendiği harf-sesler ve sözcükler açısından öğretmeniyle değerlendirebilirsiniz.
Bu iki anlatımı da okumak şart mı?
Hayır. Birini seçebilir, cümleleri paylaşabilir veya yalnız dinleyebilirsiniz. Daha ayrıntılı metne geçmek zorunlu değildir.